خانه » دسته‌بندی نشده » نه فقیرستان ، نه ویرانه ستان ، بلکه بهارستان

نه فقیرستان ، نه ویرانه ستان ، بلکه بهارستان

در سال جاری ، روستای ما، شهرستان نیشابور ، استان خراسان و شاید هم کشور با بزرگترین چالش اقلیمی در یک قرن اخیر رو به رو ، بوده است ، به نحوی که هیچ یک از ما ، این وضعیت را تا کنون تجربه نکرده ایم ، انتظار است ، هم ده دیاران عزیز ، هم شهرستانی های محترم ، تحصیلکردگان ، کشاورزان آگاه وسایر دلسوزان وطن ، به نحو مقتضی ، علم وتجربه خود را در اختیار مردم و سایرین قرار دهیم و با عملکرد فعالانه وارد میدان شویم تا بلکه بتوانیم با کمک یکدیگر ، اندک ، کمکی برای خروج از وضعیت تاسف بار موجود برداریم .
باید این را بدانیم دعا کردن در هر وضعیتی مطلوب است اما ، بهتراست این را نیز بدانیم که خداوند بزرگ طبیعت را در مدار مشخص و بر اساس نظمی ، بی نظیر آفریده است ، این ما بوده ایم که بی نظمی را بوجود آورده ایم ، بنا بر این پیش از آنکه برای باران دعا کنیم ، شایسته تر خواهد بود ، دعا کنیم خداوند اندکی دانائی ، صداقت و تدبیر به مسئولین و تصمیم گیران ما ، که هم اعتبار و هم اختیار و هم آموزش کلان ، در دستشان است ، عطا فرماید .
همگان اطلاع دارند در چند دهه اخیر، روند بارندگی ها کاهشی بوده است ، هوا گرم تر شده ، تعداد روزهای یخبندان و همچنین تعداد روزهای ابری سال کاهش یافته ، باد و شدت آن افزایش یافته و بر میزان ریزگردها اضافه شده است ، نزولات غالبا از برف به باران تبدیل شده و برشدت آن افزوده شده و نحوه پراکنش نیز تغییر یافته است . این تغییر وضعیت ، موجب کاهش آب رودخانه ها ، چشمه ها و قنوات شده است، همچنین با برداشت بی رویه آب از چاه های عمیق ، سطح آب های زیر زمینی نیز به شدت پایین رفته است . جنگل ها در حال نابودی هستند ، بسیاری از اراضی کشاورزی را تخریب کرد ه ایم ، هوا را آلوده کرده ایم ،جمعیت را چند برابر کرده ایم، محصولات سالم کمتری تولید می کنیم و با مدیریت نابخردانه همه چیز را به تباهی کشانیده ایم . . . . . .
ماحصل این رویکرد ها، چیزی جزء نابودی آب و خاک کشور ، تخریب محیط زیست ، نابودی آبادی ها ، تهدید سلامت جسمی وروانی مردم ، مهاجرت ودر نهایت نزاع وجنگ نخواهد بود .
نباید به مردم وعده باران داد ، منطقه ما از قدیم الایام در اقلیم خشک قرار داشته و همچنان باقی خواهد ماند ، بسیار بسیار ضرورت دارد در این مورد همگان احساس مسئولیت نموده و بی تفاوت نباشیم ، متاسفانه این روزها ایراد گیری مد شده وما خودمان را مبرا از آسیب های واردشده به محیط زیست ومنابع طبیعی بویژه آب می دانیم ، چقدر نیکوست که هر کس در حد بضاعت علمی وتجربی خود وبدون فوت وقت ، قدمی بردارد وکمکی کند و صد البته مسئولین ، که فردا خیلی دیر است . . . . . . . .
به یزدان اگر خرد داشتیم………………………………………………………کجا این سرنوشت بد داشتیم

مردم ، شورای اسلامی و دهیاری دیزباد بالا با احساس مسئولیت و طی سالیان گذشته در این ارتباط اقداماتی کاربردی وعملی نسبتا خوبی انجام داده اند وتجاربی کسب نموده اندکه شایسته دانستیم در اختیار همگان ، بویژه باغداران مناطق کوهستانی و حامیان طبیعت قرار دهیم تا بلکه مورد استفاده قرار گیرد :
۱-آموزش مردم اولویت اول ما بوده است ، ما از هر فرصتی ، نظیر شرکت در مجالس عمومی عزا و عروسی وهمچنین جشن هائی که در اماکن عمومی برگزار می شود ، استفاده کرده وبه عنوان یک کلاس عمومی رایگان موضوع آب وحفظ محیط زیست رابرای بانوان و آقایان مکررا و سالهاست بازگو می کنیم،با توجه به اهمیت آموزش وضرورت آگاهی عموم مردم از وضعیت موجود ،انتظار می رودتمامی نهادهای آموزشی کشور بویژه وزارت آموزش و پرورش موضوع صرفه جوئی در آب و حفظ محیط زیست را در کتاب های مقطع دبستان ودبیرستان به گنجانند
۲- با نصب بنرهای آموزشی در مکان های مشخص و همچنین استفاده ازسایر امکانات ، طی چند سال گذشته، مسائل ومشکلات زیست محیطی ، مخصوصا بحران آب را به مردم و بویژه به جوانان اطلاع رسانی کرده ایم
۳- حفظ و احیاء مراتع وجنگل ها فوق العاده مهم و از اهمیت خاص برخوردار است ، بدین منظور از سالها قبل بوته کنی را ممنوع کرده ایم ، کشت دیم را به صفر رسانیده ایم ، تعداد گله های گوسفند را از ۲۲ گله به یک گله کاهش دادیم ، مرتع فروشی را نیز برای همیشه فراموش کرده ایم ، به همین دلیل سالهاست که ما در دیزباد سیل ندارم و نفوذ آب در کوه ها وشیب ها، در حد بسیار عالی است ، تبخیر از سطح خاک کمتر شده وبا وجود بارندگی کمتر ، خوشبختانه پایداری منابع آبی ما بیشتر از گذشته شده است ،چقدر نیکو است در سایر مناطق کشور نیز همین برنامه هااجرا گردد
۴-با شوراها ودهیاری های روستاهای همجوار روابط خوبی برقرار کرده ایم وبا استفاده از علم دعوتی ها وسایرمراودات ، موضوعات مشترک را مورد گفتگو قرار داده ایم البته مسائل زیست محیطی و حفظ منابع طبیعی همیشه در اولویت بوده است و به نتایج کاربردی خوبی رسیده ایم وبه انها نیز عمل کرده ایم
۵- به منظور حفظ منابع طبیعی ومحیط زیست و همچنین پاسداری از امنیت عمومی نخستین یگان حفاظت مردمی روستائی کشور را با کمک وهمکاری ادارات و ارگان های ذیربط واز محل خودیاری مردم ایجاد نموده ایم و پنج سال است که در تمام روزهای سال با نیرو های آموزش دیده فعالیت می نماید و خوشبختانه عملکرد بسیار مطلوبی برجای گذاشته به نحوی که رضایت مردم و مسئولین را جذب نموده است
۶-همه ساله با دادن نهال توت رایگان به مردم ، آنها را تشویق به کشت درخت توت در حاشیه باغات و دامنه کوه ها کرده ایم تا بدین ترتیب هم ، درآمد آنها را اضافه کنیم ، هم رهگذران از میوه آن بهره ببرند وهم برفضای سبز کوهستان اضافه و هوا را تلطیف وسردتر نمائیم وبدین ترتیب با کاهش دمای اطراف باغات میزان تبخیر وتعرق باغ را کم کرده تادرختان زود تشنه نشوند
۷-تقریبا تمامی استخرهای خاکی ، بتنی شده و جوی ها نیز کانال کشی یا لوله گذاری شده اند و آب از منبع تا پای درختان بدون پرت هدایت می شود
۸- هم اکنون برای جلو گیری از هدر رفت آب در زمستان ، ساخت استخرهای سرپوشیده بزرگ بتنی ، ویا تانکرهای بزرگ آب در حال گسترش می باشندتا بدین ترتیب بتوانیم آب کمکی درختان را در تابستان تامین کنیم
۹-با توجه به اینکه آب در مناطق کوهستانی از رودخانه ویا چشمه تامین می شود وطبیعتا میزان آن از فروردین تا پائیز به تدریج کم می شود ، مردم گونه ای ازدرختان میوه را می کارند که حتی الامکان تا نیمه تابستان محصول آن برداشت شود ویا اینکه گونه های کم آب تررا انتخاب می کنندتامحصولاتشان دچار کمبود آب نشوند
۱۰- مردم غالبا از کودهای حیوانی وکمپوست ها استفاده می کنند که بیشتر رطوبت را نگه میدارند واز تبخیر نیز جلو گیری می کنند
۱۱- به منظور تولید محصول سالم از کودهای ماکرو وریز مغذی ها در حد معقول استفاده می کنند و بویژه از کودهای پتاسه و روی برای کاهش تنش خشکی استفاده می شود
۱۲-به منظور توازن ریشه و قسمت های هوائی درخت ، هرس زمستانه و تابستانه انجام می گیرد تا از تعرق بیشتر درخت ،جلوگیری و میوه مرغوب تر گردد
۱۳- در هنگام کاشت نهال گودال ها تا سرحد امکان گود برداری ومجددا پر می شوند تا ریشه به اعماق نفوذ نموده وضمن رشد بهتر نهال ، درخت نیز با کم آبیاری مبارزه نماید
۱۴-برخی از باغداران در شرایط سخت تر و کم آبی بیشتر ، دو تا سه روز بعد از هر آبیاری پای درختان را کولش سطحی داده و هموار می نمایند تا تبخیر از سطح خاک کاهش یابد این کار در کاهش تنش خشکی درخت بسیار تاثیر گذار است
۱۵-در فصل بهار علف های هرز به وسیله علف چین های موتوری درو شده وبه صورت کود سبز در پای درختان پخش می شوند که حکم مالچ را دارد وموجب کاهش تبخیر نیز می شود
۱۶-کولش سطحی پای درختان در اواسط بهار نیز متداول می باشد که موجب مخلوط شدن کود حیوانی با خاک و کندن علف های هرز وکاهش تبخیر از سطح خاک می گردد
۱۷- مردم سعی می کنند آبیاری باغات بیشتر در هنگام غروب ، شب ویا صبح زود انجام گرددتا درخت بتواند از آب بیشتری استفاده نماید واز تبخیر وتعرق نیز کاسته شود
۱۸-در حوزه ای دیگر به منظور افزایش سطح سبز روستا ، نخستین بوستان روستائی شهرستان نیشابور را در سطح هفت هکتار ایجاد نموده واز سال ۹۲ نهال کاری آن را با گونه های مقاوم به کم آبی شروع و در نظر داریم انشالله آن را به یک جنگل کوچک تبدیل کنیم
۱۹- در اغلب مناطق کوهستانی همانند دیزباد چشمه ها ، در ارتفاعات مختلف قرار دارند لذا در فصول پائیز و زمستان می توان با پخش آب چشمه های بالا دستی بر روی زمین ، آب آنها را به کوه ها تزریق و سپس از آب های نفوذی در باغات پایین دست و درفصل تابستان استفاده نمود ،البته در صورت اخذ مجوز از آب منطقه ای می توان با پمپاژآب از کف رودخانه به سر کوه ها نیز ، آب را به کوه ها تزریق نمود
۲۰ – تمامی موادخوراکی ، غالب پوشیدنی ها، بهداشت واستحمام ، اغلب لوازم خانگی ، کاغذ و . . . نیاز به آب دارند بنا براین استفاده صحیح و صرفه جوئی در آنها ، کمک به صرفه جوئی در آب ، این مایه حیاتی ، می نمایند
۲۱-اغلب موضوعات فوق الذکر از طریق همکاری دوستان مسئولیت پذیر وخردمندمان از تهران ومشهد به تصویر کشیده شده و در دو مستند قصه های آب ( نیم ساعت ) و همچنین نسیم آبادی ( یک ساعت ) از شبکه های مستند ، شبکه یک و همچنین شبکه خراسان رضوی در چند نوبت پخش شده است
۲۲-اگر چه روستای دیزباد بالا ، روستای الگوی ایران در حفظ محیط زیست شناخته شده است ولی باید بپذیرم دیزباد در سطح کشور همانند یک نقطه است و هیچ گاه با یک گل بهار نمیشه وبرای حفظ واحیاء محیط زیست نیاز به عزم وهمت همگانی بویژه برنامه ریزی و عملکرد مطلوب مسئولین دارد .

امیدواریم با اقدام سریع مسئولین وتمامی آحاد جامعه از این وضعیت تاسف باروخشکسالی هیدرولوژی عبور کنیم وکاری نکنیم که این رباعی خیام در مورد ما مصداق پیدا کند

آن قصر که جمشید در او جام گرفت ………آهو بچه کرد و روبه آرام گرفت
بهرام که گور می گرفتی در هم عمر………..دیدی که چگونه گور بهرام گرفت

2 Responses so far.

  1. جمشید میرشاهی محمدتقی گفت:

    خدا قوت واما ایده پمپ کردن آب و تزریق آن به قسمت های بالا بسیار عالی و انشاالله کار ساز خواهد بود از همت و تلاش بیدریغ شورای محترم دیزباد که منشا آبادانی و سلامت و زیبایی روستا هست صمیمانه سپاسگزارم